Tarih ÖABT · YKS · KPSS
Antlaşmalar tablosu
Hun-Bizans antlaşmalarından Cumhuriyet dönemine kadar 60 antlaşma: yılı, tarafları, önemli maddeleri ve ilgili ünite. Satırların rengi dönemi gösterir; ünite bağlantısıyla o ünitenin notlarına geçebilirsiniz.
- Tarih bilimi ve ilk uygarlıklar
- Türk ve İslam tarihi
- Osmanlı tarihi
- Millî Mücadele ve Atatürk dönemi
- Avrupa ve çağdaş dünya
| Yıl | Antlaşma ve taraflar | Önemli maddeler ve sonuçları | Ünite |
|---|---|---|---|
| 434 | Margos Antlaşması Avrupa Hun Devleti – Doğu Roma (Bizans) | Bizans'ın Hunlara ödediği yıllık vergi artırıldı; Hun tüccarlarına ticaret kolaylıkları tanındı. | 3. ünite |
| 447 | Anatolius Antlaşması Avrupa Hun Devleti – Doğu Roma (Bizans) | Bizans Tuna'nın güneyinde bazı toprakları Hunlara bıraktı ve ödediği vergi artırıldı. | 3. ünite |
| 628 | Hudeybiye Antlaşması Müslümanlar – Mekkeli müşrikler | Mekkeliler Müslümanların siyasi varlığını ilk kez resmen tanıdı; on yıllık barış öngörüldü. | 4. ünite |
| 1403 | Gelibolu Antlaşması Süleyman Çelebi – Bizans ve Balkan devletleri | Fetret Devri'nde Süleyman Çelebi, desteklerini almak için bazı toprakları Bizans'a geri verdi. | 7. ünite |
| 1444 | Edirne-Segedin Antlaşması Osmanlı – Macaristan | On yıllık barış öngörüldü; Haçlılarca kısa sürede bozuldu ve Varna Savaşı'na yol açtı. | 7. ünite |
| 1479 | İstanbul Antlaşması Osmanlı – Venedik | Uzun süren savaş sona erdi; Venedik bazı yerleri bıraktı ve yıllık vergi ödemeyi kabul etti. | 8. ünite |
| 1533 | İstanbul Antlaşması Osmanlı – Avusturya | Avusturya arşidükü protokolde Osmanlı sadrazamına denk sayıldı. | 8. ünite |
| 1555 | Amasya Antlaşması Osmanlı – Safevi | Osmanlı ile Safeviler arasındaki ilk resmî antlaşma; Bağdat Osmanlı'da kaldı. | 8. ünite |
| 1568 | Edirne Antlaşması Osmanlı – Avusturya | Avusturya Osmanlı'ya yıllık vergi ödemeyi kabul etti. | 8. ünite |
| 1590 | Ferhat Paşa Antlaşması Osmanlı – Safevi | Tebriz, Gence ve Şirvan Osmanlı'ya bırakıldı; Osmanlı doğuda en geniş sınırlarına ulaştı. | 8. ünite |
| 1606 | Zitvatorok Antlaşması Osmanlı – Avusturya | Avusturya arşidükü Osmanlı padişahına denk sayıldı; Avusturya'nın yıllık vergisi kaldırıldı. | 10. ünite |
| 1612 | Nasuh Paşa Antlaşması Osmanlı – Safevi | Ferhat Paşa Antlaşması'yla alınan yerler Safevilere geri verildi; Safeviler yıllık ipek vermeyi kabul etti. | 10. ünite |
| 1618 | Serav Antlaşması Osmanlı – Safevi | Nasuh Paşa Antlaşması büyük ölçüde onaylandı; Safevilerin vereceği ipek miktarı azaltıldı. | 10. ünite |
| 1639 | Kasr-ı Şirin Antlaşması Osmanlı – Safevi | Bağdat Osmanlı'da, Revan Safevilerde kaldı; bugünkü Türkiye-İran sınırı büyük ölçüde belirlendi. | 10. ünite |
| 1664 | Vasvar Antlaşması Osmanlı – Avusturya | Uyvar Kalesi'nin Osmanlı'da kaldığı kabul edildi. | 10. ünite |
| 1672 | Bucaş Antlaşması Osmanlı – Lehistan | Podolya Osmanlı'ya geçti; Osmanlı batıda en geniş sınırlarına ulaştı. | 10. ünite |
| 1699 | Karlofça Antlaşması Osmanlı – Avusturya, Lehistan, Venedik (Rusya ile ateşkes) | Macaristan ve Erdel Avusturya'ya, Podolya Lehistan'a, Mora Venedik'e bırakıldı; ilk büyük toprak kaybı. | 10. ünite |
| 1700 | İstanbul Antlaşması Osmanlı – Rusya | Azak Rusya'ya bırakıldı; Rusya İstanbul'da elçi bulundurma hakkı kazandı. | 10. ünite |
| 1711 | Prut Antlaşması Osmanlı – Rusya | Baltacı Mehmet Paşa'nın zaferinden sonra imzalandı; Azak geri alındı. | 11. ünite |
| 1718 | Pasarofça Antlaşması Osmanlı – Avusturya, Venedik | Mora Venedik'ten geri alındı; Belgrat ve Banat Avusturya'ya bırakıldı; Lale Devri başladı. | 11. ünite |
| 1739 | Belgrat Antlaşması Osmanlı – Avusturya, Rusya | Fransa'nın aracılığıyla imzalandı; Belgrat geri alındı; karşılığında Fransa'ya 1740'ta kapitülasyonlar sürekli olarak verildi. | 11. ünite |
| 1774 | Küçük Kaynarca Antlaşması Osmanlı – Rusya | Kırım bağımsız oldu; Rusya Ortodoksların koruyuculuğunu üstlendi; Osmanlı ilk kez savaş tazminatı ödedi. | 11. ünite |
| 1779 | Aynalıkavak Tenkihnamesi Osmanlı – Rusya | Küçük Kaynarca'nın Kırım'la ilgili hükümleri yeniden düzenlendi ve onaylandı. | 11. ünite |
| 1791 | Ziştovi Antlaşması Osmanlı – Avusturya | Avusturya savaşta aldığı yerlerin büyük kısmını geri verdi. | 11. ünite |
| 1792 | Yaş Antlaşması Osmanlı – Rusya | Osmanlı, Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesini kabul etti. | 11. ünite |
| 1802 | Paris Antlaşması Osmanlı – Fransa | Napolyon'un Mısır Seferi'nden sonra imzalandı; Mısır Osmanlı'ya geri verildi. | 11. ünite |
| 1812 | Bükreş Antlaşması Osmanlı – Rusya | Sırplara bazı ayrıcalıklar tanındı; Osmanlı bir azınlığa ilk kez ayrıcalık verdi; Besarabya Rusya'ya bırakıldı. | 12. ünite |
| 1829 | Edirne Antlaşması Osmanlı – Rusya | Yunanistan'a özerklik tanındı; Rusya'ya savaş tazminatı ödendi. | 12. ünite |
| 1833 | Kütahya Antlaşması Osmanlı – Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa | Mehmet Ali Paşa'ya Mısır'ın yanında Suriye ve Adana'nın yönetimi bırakıldı. | 12. ünite |
| 1833 | Hünkâr İskelesi Antlaşması Osmanlı – Rusya | Rusya'ya Boğazlar konusunda ayrıcalık tanındı; Boğazlar meselesi uluslararası bir sorun hâline geldi. | 12. ünite |
| 1838 | Balta Limanı Antlaşması Osmanlı – İngiltere | İngiliz tüccarlarına geniş ticaret hakları tanındı; yerli üretim geriledi. | 12. ünite |
| 1840 | Londra Antlaşması Osmanlı – İngiltere, Rusya, Avusturya, Prusya | Mehmet Ali Paşa sorunu çözüldü; Mısır valiliği Mehmet Ali Paşa'nın ailesine babadan oğula geçmek üzere bırakıldı. | 12. ünite |
| 1841 | Londra Boğazlar Sözleşmesi Osmanlı – İngiltere, Fransa, Rusya, Avusturya, Prusya | Boğazlar barış zamanında bütün yabancı savaş gemilerine kapatıldı; Hünkâr İskelesi'nin Rusya'ya verdiği ayrıcalık sona erdi. | 12. ünite |
| 1856 | Paris Antlaşması Osmanlı, İngiltere, Fransa, Sardunya – Rusya (ve Avusturya, Prusya) | Kırım Savaşı sona erdi; Osmanlı Avrupa devleti sayıldı; Karadeniz tarafsız hâle getirildi; toprak bütünlüğü güvenceye alındı. | 12. ünite |
| 1878 | Ayastefanos Antlaşması Osmanlı – Rusya | 93 Harbi'nden sonra imzalandı; geniş sınırlı bir Bulgaristan öngörüldü; Berlin'de değiştirildi. | 12. ünite |
| 1878 | Berlin Antlaşması Osmanlı – Avrupa devletleri | Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız oldu; Bulgaristan üçe ayrıldı; Kars, Ardahan ve Batum Rusya'ya bırakıldı. | 12. ünite |
| 1912 | Uşi Antlaşması Osmanlı – İtalya | Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya bırakıldı; Rodos ve Onikiadalar geçici olarak İtalya'da kaldı. | 14. ünite |
| 1913 | Londra Antlaşması Osmanlı – Balkan devletleri | I. Balkan Savaşı sona erdi; Midye-Enez hattının batısı Balkan devletlerine bırakıldı. | 14. ünite |
| 1913 | Bükreş Antlaşması Balkan devletleri | II. Balkan Savaşı'nda Balkan devletleri arasındaki sınırlar belirlendi. | 14. ünite |
| 1913 | İstanbul Antlaşması Osmanlı – Bulgaristan | Edirne, Kırklareli ve Dimetoka Osmanlı'da kaldı. | 14. ünite |
| 1913 | Atina Antlaşması Osmanlı – Yunanistan | Girit Yunanistan'a bırakıldı; Yunanistan'da kalan Türklerin hakları güvenceye alındı. | 14. ünite |
| 1918 | Brest-Litovsk Antlaşması İttifak devletleri (Osmanlı dâhil) – Sovyet Rusya | Rusya I. Dünya Savaşı'ndan çekildi; Kars, Ardahan ve Batum'un geleceği halk oylamasına bırakıldı. | 14. ünite |
| 1918 | Mondros Ateşkes Antlaşması Osmanlı – İtilaf devletleri | Osmanlı I. Dünya Savaşı'ndan fiilen çekildi; 7. madde ile İtilaf devletleri güvenliklerini tehdit eden her yeri işgal etme hakkı kazandı. | 15. ünite |
| 1920 | Sevr Antlaşması Osmanlı (İstanbul hükümeti) – İtilaf devletleri | Osmanlı'yı paylaşmayı öngördü; Meclis-i Mebusan kapalı olduğu için onaylanmadı ve hükümsüz kaldı. | 16. ünite |
| 1920 | Gümrü Antlaşması TBMM – Ermenistan | TBMM'nin imzaladığı ilk uluslararası antlaşma; Doğu Cephesi kapandı. | 16. ünite |
| 1921 | Moskova Antlaşması TBMM – Sovyet Rusya | Sovyet Rusya Misak-ı Millî'yi tanıdı; Batum Gürcistan'a bırakıldı. | 16. ünite |
| 1921 | Kars Antlaşması TBMM – Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan (Sovyet Rusya aracılığıyla) | Doğu sınırı kesinleşti. | 16. ünite |
| 1921 | Ankara Antlaşması TBMM – Fransa | Güney Cephesi kapandı; Fransa TBMM'yi tanıdı; Hatay'da özel bir yönetim kurulması kabul edildi. | 16. ünite |
| 1922 | Mudanya Ateşkes Antlaşması TBMM – İngiltere, Fransa, İtalya (Yunanistan sonradan katıldı) | Silahlı mücadele dönemi sona erdi; Doğu Trakya savaş yapılmadan kurtarıldı. | 16. ünite |
| 1923 | Lozan Barış Antlaşması Türkiye – İtilaf devletleri | Türkiye'nin bağımsızlığı uluslararası alanda tanındı; kapitülasyonlar kaldırıldı; Musul ve Boğazlar konusu sonraya kaldı. | 17. ünite |
| 1926 | Ankara Antlaşması Türkiye – İngiltere, Irak | Musul Irak'a bırakıldı; Musul petrollerinden Türkiye'ye 25 yıl boyunca pay verilmesi kararlaştırıldı. | 17. ünite |
| 1934 | Balkan Antantı Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya, Romanya | Balkanlarda mevcut sınırları korumak için kuruldu. | 17. ünite |
| 1936 | Montrö Boğazlar Sözleşmesi Türkiye – ilgili devletler | Boğazlar komisyonu kaldırıldı; Türkiye Boğazlarda tam egemenlik kazandı. | 17. ünite |
| 1937 | Sadabat Paktı Türkiye, İran, Irak, Afganistan | Orta Doğu'da barış ve iş birliği amacıyla imzalandı. | 17. ünite |
| 1939 | Türk-İngiliz-Fransız İttifakı Türkiye – İngiltere, Fransa | II. Dünya Savaşı başlarken karşılıklı yardım öngören antlaşma. | 19. ünite |
| 1941 | Türk-Alman Saldırmazlık Paktı Türkiye – Almanya | Türkiye'nin savaş dışında kalma politikasının parçası olarak imzalandı. | 19. ünite |
| 1953 | Balkan Paktı (Ankara Antlaşması) Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya | Soğuk Savaş döneminde Balkanlarda iş birliği amacıyla imzalandı; 1954'te askerî ittifaka dönüştü. | 19. ünite |
| 1955 | Bağdat Paktı Türkiye, Irak, İngiltere, Pakistan, İran | Orta Doğu'da Sovyet yayılmasına karşı kuruldu; 1959'da CENTO adını aldı. | 19. ünite |
| 1959 | Zürih ve Londra Antlaşmaları Türkiye, Yunanistan, İngiltere ve Kıbrıs toplumları | 1960'ta Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulmasına zemin hazırladı; Türkiye garantör devlet oldu. | 19. ünite |
| 1963 | Ankara Antlaşması Türkiye – Avrupa Ekonomik Topluluğu | Türkiye ile AET arasında ortaklık ilişkisi kuruldu. | 19. ünite |